Het ‘oog’ van de Vakman, Gereedschap en Materiaal

kit CUX12
M. bezig met het verwijderen van het teveel aan kit dat tussen de ramen vandaan geperst is.

Als ik ergens respect voor heb, dan is het wel het ‘oog’ van de vakman. Een timmerman met een timmermansoog kijkt naar een object, ziet hoe hij het moet maken neemt de maten en bouwt. Van de beroemde Hinderk Gerjet Bültjer wordt gezegd dat hij de grove maten van een kotter op een schoolbord kalkte, een boom nam en een schip bouwde. Zonder computer of uitgebreide bouwtekeningen. Hoe langer ik met de CUX12 bezig ben, hoe meer bewondering ik voor dat vakmanschap krijg.

Eén van de redenen om de oude stuurhut te ‘demonteren’ in plaats van met de botte bijl te slopen was wel dat we wilden weten hoe de stuurhut precies gebouwd was. Dat leek ons wel handig, aangezien hij ook weer opgebouwd moest worden. Ik ben blij dat we dat gedaan hebben, want we hebben er veel van geleerd, ook hoe we zaken absoluut niet zouden meer zouden willen.

Achterzijde op maat afgemaakt.

We zijn nu een dag of twee aan het werk geweest zonder dat er op het oog iets is veranderd. We hebben overtollige kit verwijderd en zijn bezig geweest met het afhangen van deuren en afschaven van overtollig hout. Een vakman brengt alles direct in de juiste maten en verhoudingen aan. Wij houden alles ‘ruim’ in de gedachte dat je makkelijker een teveel kan verwijderen, dan een tekort later aanbrengen. Een te lange plank kun je afzagen, een teveel aan kit kun je wegsnijden, een te klein gat kun je groter maken. Andersom is alles een stuk lastiger.

Het oog van de vakman weten we redelijk te ondervangen. Een andere voorwaarde voor het bereiken van het gewenste resultaat is gereedschap. Goed gereedschap is een absolute voorwaarde voor dit werk. Daar kun je geen compromissen in sluiten. Met een kitpistool van € 3,- bij de Karwei is het kitten van 7 ramen gewoonweg niet te doen. Na 1 raam heb je de kramp in je handen en is het resultaat niet wat je wilt. Een accuboormachine die na een half uur al opgeladen moet worden heb je niets aan (je hebt er trouwens minimaal een stuk of 3 nodig). Afkortzaag, cirkelzaag, recipozaag, schaafmachine, decoupeerzaag, beitels en al het andere gereedschap dat je gebruikt moet van goede kwaliteit zijn.
Daar gaat trouwens een aardig kapitaaltje in zitten, maar goed gereedschap gaat een leven lang mee.

Kit verwijderd CUX12
Een van de ramen na het verwijderen van de restanten kit.

Met geduld en goed gereedschap kom je al een heel eind. Wanneer je dan ook nog wilt voorkomen dat je iedere paar jaar opnieuw aan de gang moet koop dan vooral goed materiaal. Koop hout en schroeven bij een goede houthandel, niet bij de Gamma. Het is echt niet duurder en de kwaliteit is veel beter. Een stuurhut bouw je niet van geïmpregneerd tuinhout. Een Okoume plaat bij de doe het zelf bouwmarkt is kwalitatief niet gelijk aan wat een goede houthandel levert. En, nogmaals, de houthandel is niet perse duurder.

Nieuwe Stuurhut 4; Buitenkant

Stuurhut CUX12
Voorzijde, voorzien van de originele ramen

De stuurhut staat weer. Dat wil zeggen; na de nieuwe vloer hebben we het het oude frame met meranti schroten bekleed en zijn we druk doende de ramen te monteren.
De CUX12 is weer op weg een schip te worden.

stuurhut CUX12Het zelf aan je schip bouwen geeft veel voldoening. Zeker wanneer je foto’s van een maand of 8 geleden vergelijkt met de nieuwe situatie. Op de bovenstaande foto zie je bijvoorbeeld hoe de voorzijde er momenteel uitziet, op de foto rechts zie je hoe de voorzijde er een jaar geleden uitzag. De voorzijde was bekleed met vuren schroten, afgedekt met platen. Grote delen waren in erbarmelijke staat. Nu is de gehele voorzijde bekleed met meranti.

stuurhut CUX12
De achterkant van de oude stuurhut

De buitenzijde van de stuurhut was verder bekleed met plaatwerk, vaak volledig doorgerot. De ramen waren van plastic waar je niet meer doorheen kon kijken. Nu zijn de wanden van meranti en hebben we 4 grote Gebo scheepsramen (getint, dubbel glas) geplaatst.  Achter in de stuurhut zat vroeger een toilet, op bovenstaande foto zie je nog de toegangsdeur. De twee kleine deurtjes geven toegang tot de machinekamer, deze deurtjes zijn gerenoveerd en teruggeplaatst. De deur is verwijderd, in plaats daarvan zit nu een groot raam.

stuurhut CUX12
Doorkijkje naar de nieuwe achterzijde van de stuurhut, de gerenoveerde deurtjes zijn net zichtbaar.
stuurhut CUX12
Nieuwe buitenwand bakboordzijde

Het frame moest op een paar plaatsen worden aangepast. Dit omdat de nieuwe ramen veel groter zijn dan de oude, plastic raampjes. Op bovenstaande foto zie je nog de oude framedelen achter de raamopening lopen aan stuurboordzijde. Op de foto rechts zie je hoe het frame is aangepast aan bakboordzijde om vrij zicht door het raam te creëren.

stuurhut CUX12
Het tijdelijke dak op de CUX12

Er moet nog een nieuw dak op de CUX12. Om te voorkomen dat de nieuwe vloer nat wordt hebben we een ‘tijdelijk’ dak geplaatst van plaatwerk.
Wat nu nog moet is het definitief vastzetten van een aantal ramen, het terugplaatsen van de gerenoveerde deuren en het afwerken van een aantal zaken aan de buitenkant. Dan gaat het nieuwe dak er op.

Vervolgens kunnen de de binnenkant gaan betimmeren.
Daar kijken we echt naar uit. Want als de binnenkant betimmerd is en de apparatuur weer aangesloten kunnen we weer varen!

En het is uiteraard ook heel fijn om weer een schip met stuurhut te zien, in plaats van een enorme sloep.

stuurhut CUX12
De CUX12 wordt weer een schip!

Nieuwe Stuurhut 3; Het Frame

Cux12-stuurhut
Het frame van de stuurhut staat weer op z’n plek

Na de aanschaf van het materiaal en het leggen van een nieuwe vloer zijn we nu zo ver dat we het frame van de originele stuurhut weer hebben gemonteerd. Het oude frame wilden we behouden, juist omdat daar die bijzondere kenmerkende vorm van de CUX12 in zit. Het is uiteraard een heerlijk gevoel om na anderhalf jaar sloopwerk eindelijk eens iets op te bouwen!

Cux12-stuurhut
handjes om te helpen

We hadden natuurlijk prachtig mooi weer. Dat helpt enorm, want met regen en wind wordt het wezenlijk een ander verhaal om delen van 2×2 meter op zijn plek te krijgen, en te houden. Het voorste frame deel is een geval apart. Het is half-rond aan de voorzijde en steekt aan weerszijden ook een stuk over de bak heen waar de stuurhut op staat. De deuropeningen worden als het ware afgeschermd voor wind en overslaand water.
Om het voorste deel op zijn plek te krijgen hadden we hulp nodig, met z’n tweeën was het niet te tillen.  Gelukkig hebben wij een tweeling van bijna 18 die ons even hielpen het zware framedeel op z’n plek te krijgen.

Cux12-stuurhut
Toch een heel ander gezicht

Het frame heeft in 4 delen sinds vorig jaar september op het dek gelegen. Eigenlijk waren we verrast hoe soepel het terugplaatsen verliep. We hadden slechts een kleine aanpassing hier en daar nodig om de zaak weer als één geheel monteren. Het frame staat op de nieuwe verhoging, waardoor er 10 cm meer stahoogte in de stuurhut is. Ook zijn de verbindingen tussen frame en vloer en framedelen onderling goed dicht gekit.
Morgen gaan we de nieuwe dakspanten die we hebben laten maken op maat maken, zwaluwstaarten zagen en de spanten plaatsen. dan heeft de nieuwe stuurhut voldoende stevigheid om afgedekt te kunnen worden met zeil, zonder dat de wind de boel weer in elkaar drukt.
De komende weken gaan we dan aan de gang met de volgende klus: het plaatsen van wanden, ramen en deuren.

Nu het frame weer op z’n plek staat geeft dat trouwens ook weer een hoop ruimte aan dek.