Het ‘oog’ van de Vakman, Gereedschap en Materiaal

kit CUX12
M. bezig met het verwijderen van het teveel aan kit dat tussen de ramen vandaan geperst is.

Als ik ergens respect voor heb, dan is het wel het ‘oog’ van de vakman. Een timmerman met een timmermansoog kijkt naar een object, ziet hoe hij het moet maken neemt de maten en bouwt. Van de beroemde Hinderk Gerjet Bültjer wordt gezegd dat hij de grove maten van een kotter op een schoolbord kalkte, een boom nam en een schip bouwde. Zonder computer of uitgebreide bouwtekeningen. Hoe langer ik met de CUX12 bezig ben, hoe meer bewondering ik voor dat vakmanschap krijg.

Eén van de redenen om de oude stuurhut te ‘demonteren’ in plaats van met de botte bijl te slopen was wel dat we wilden weten hoe de stuurhut precies gebouwd was. Dat leek ons wel handig, aangezien hij ook weer opgebouwd moest worden. Ik ben blij dat we dat gedaan hebben, want we hebben er veel van geleerd, ook hoe we zaken absoluut niet zouden meer zouden willen.

Achterzijde op maat afgemaakt.

We zijn nu een dag of twee aan het werk geweest zonder dat er op het oog iets is veranderd. We hebben overtollige kit verwijderd en zijn bezig geweest met het afhangen van deuren en afschaven van overtollig hout. Een vakman brengt alles direct in de juiste maten en verhoudingen aan. Wij houden alles ‘ruim’ in de gedachte dat je makkelijker een teveel kan verwijderen, dan een tekort later aanbrengen. Een te lange plank kun je afzagen, een teveel aan kit kun je wegsnijden, een te klein gat kun je groter maken. Andersom is alles een stuk lastiger.

Het oog van de vakman weten we redelijk te ondervangen. Een andere voorwaarde voor het bereiken van het gewenste resultaat is gereedschap. Goed gereedschap is een absolute voorwaarde voor dit werk. Daar kun je geen compromissen in sluiten. Met een kitpistool van € 3,- bij de Karwei is het kitten van 7 ramen gewoonweg niet te doen. Na 1 raam heb je de kramp in je handen en is het resultaat niet wat je wilt. Een accuboormachine die na een half uur al opgeladen moet worden heb je niets aan (je hebt er trouwens minimaal een stuk of 3 nodig). Afkortzaag, cirkelzaag, recipozaag, schaafmachine, decoupeerzaag, beitels en al het andere gereedschap dat je gebruikt moet van goede kwaliteit zijn.
Daar gaat trouwens een aardig kapitaaltje in zitten, maar goed gereedschap gaat een leven lang mee.

Kit verwijderd CUX12
Een van de ramen na het verwijderen van de restanten kit.

Met geduld en goed gereedschap kom je al een heel eind. Wanneer je dan ook nog wilt voorkomen dat je iedere paar jaar opnieuw aan de gang moet koop dan vooral goed materiaal. Koop hout en schroeven bij een goede houthandel, niet bij de Gamma. Het is echt niet duurder en de kwaliteit is veel beter. Een stuurhut bouw je niet van geïmpregneerd tuinhout. Een Okoume plaat bij de doe het zelf bouwmarkt is kwalitatief niet gelijk aan wat een goede houthandel levert. En, nogmaals, de houthandel is niet perse duurder.

Stuurautomaat: kan het zo simpel zijn?

hydrauliek stuurautomaat

Zou het echt zo simpel zijn? Dat is dus wat ik mij afvraag. Nadat ik de stuurautomaat verwijderde had ik geen roer meer. Mijn aanname was dat dit los stond van de stuurinrichting zelf. Beter niet kunnen doen.
Vandaag even de machinekamer ingedoken voor een nadere inspectie. Op bovenstaande tekening zie je de hele simpele weergave van de huidige situatie. De hydraulische leidingen van stuur tot roer zijn gewoon nog aanwezig, alles wat ik weggehaald heb zat als een ‘aftakking’ aan deze twee leidingen vast. De hydraulische pomp van de stuurautomaat, en de automaat zelf. Die waren onderling uiteraard ook weer verbonden, maar alles wat ik weggehaald heb zat op deze twee leidingen aangesloten.

Mijn gedachte is dus: op alle twee de ‘open eindjes’ een stop (of kraan), olie bijvullen, ontluchten en ik heb weer roer.
Of denk ik nu echt te simpel?

Ik hoor het uiteraard graag.

De beste stuurlui hebben roer!

kotter zonder roer
Het kan nog erger als je stuurloos raakt…

De beste stuurlui staan niet aan de wal, de beste stuurlui hebben een roer. Wij niet (meer).

Naast de CUX12 ligt een plezierjacht van een Amsterdammer. Vandaag riep hij in plat Amsterdams tegen mij: “Ga je jezelf voor je kop slaan, of zal ik het voor je doen?” “Ik doe het zelf wel”, zuchtte ik.
Wat er gebeurd was? We zouden vandaag het schip naar een nieuwe plek brengen. Na het starten van de motor, het losgooien van de trossen wilde ik toch nog even controleren of we wel roer hadden. Waarom? Onderbuik denk ik. Nee dus. Mijn aanname (assumption is the mother of all fuckups!!) was dat de CUX12 via kabels en kettingen roer had. Niet dus. Met het verwijderen van de stuurautomaat is ook de hydraulische aandrijving van het roer weggehaald. De stuurautomaat, de leidingen, de hydraulische pomp, de elektra; alles is inmiddels afgevoerd via de oud-ijzer boer. Lekker bezig dus.

En nu? Tja. Komende vrijdag moet het schip van de huidige plek weg zijn en slepen is in mijn ogen dus de enige optie. En het roer? Wel, het roer zal op kettingen moeten worden aangesloten. Vervangen van de hydrauliek is geen optie. Niet vanwege de kosten, maar we willen zeilen, en dan heb je niets aan een roer dat een motor nodig heeft om te werken. Geluk bij een ongeluk is dat ik vooraf controleerde of we wel roer hadden, anders had het nog een stuk pijnlijker uit kunnen pakken. De box uit was wel gelukt, maar daarna hadden we stuurloos in een nauwe vaart gelegen met een hoop potentiële rampen, ofwel boten die we hadden kunnen beschadigen.

Ondertussen zit ik hier uiteraard wel te balen. Ik heb een sleep nodig, ik moet gaan bedenken hoe ik het roer weer aan het stuurwiel koppel en ik moet een tijdje in therapie om mijn ego weer wat op te krikken.

Mocht je een tip hebben voor een sleep (Harlingen – Harlingen), laat het weten. Wil je reageren met tips over een oplossing voor het stuurprobleempje? Graag!
Mij laten weten dat ik niet slim bezig was is niet nodig, neem dat maar van mij aan.