Waar een wil is, vaar je mee weg

Op avontuur met de CUX12

Categorie: Het dek (Pagina 1 van 3)

Over de Categorie Het Dek

De CUX12 is een houten schip met een houten dek. Toen wij het schip kochten was de grote mast verwijderd, samen met alle andere apparatuur die nodig is om garnalen uit de zee te halen, te sorteren en  te koken.  Dit heeft als gevolg dat het dek lekt. Het dek moet dus opnieuw gebreeuwd worden en er moeten stukken dek worden vervangen.

Uiteindelijk wordt ook het visruim verwijderd en gaan we een dek verhoging plaatsen (meer staruimte benedendeks). In deze categorie lees je alles over wat we doen, hoe we dat doen en wat we daarbij tegenkomen.

Dweilen, met de kraan open!

Dweilen met de kraan open

De CUX12, nog net voor de vloer van de stuurhut er uit ging

Dweilen met de kraan open. Afgelopen week deden we dat. Figuurlijk, maar ook letterlijk.

Figuurlijk

Het begon allemaal met een regenbui die 48 uur aanhield. In de weken voor de bui hadden we de ruimen schoon- en drooggemaakt. Mooi gezicht, eindelijk het water weg, eindelijk weer vrije doorgang voor binnenkomend water en alle prut, schroeven en ronddwalende bende verwijderd. Nou ja, bijna alles dan. Achter in de bilge, onder de motor kan ik er slecht bij. Mooi klusje voor de winter. Dacht ik.
En toen begon het te regenen.

Dweilen met de kraan open

De vloer gaat uit de stuurhut

Dat het dek van de CUX12 lekt wisten we. Het stuurhuis was totaal vergaan en die is er ook af. De vloer van de stuurhut lekt ook. Wisten we. Dus, dat er water binnenkwam was ingecalculeerd. Toen ik echter afgelopen zondag even ging kijken schrok ik. Er was wel veel water binnengekomen! Zo veel dat de bilge overstroomt was en de vieze prut weer in het schone deel was gestroomd. Balen! Een vlotter zat er nog (net) niet in, dat had de zaak wel een stuk beter onder controle gehouden.

We pompen het schip weer leeg. Tot de olieresten weer de pomp raken, dat kun je niet overboord gooien. Ik dek nog wat spullen af en ga naar huis. De volgende dag blijk ik wel aan het afdekken te zijn geweest, maar in alle haast vergeten te zijn de luiken te sluiten. Opnieuw heel veel water.

Regen, lekken in het dek en stuurhuis en dan de luiken open zetten. Dat is dus dweilen met de kraan open.

Letterlijk

Na regen komt zonneschijn. En niet zo’n beetje ook! Bloedheet, eigenlijk te warm voor zwaar werk, zeker in de machinekamer. Wel vreemd dat opnieuw veel water in de boot staat. Hmmm… nou ja, het zal wel langzaam van voor naar achteren stromen houd ik mijzelf voor. En zo pompen we wat af de afgelopen week. Al die tijd kan ik de vlotter niet plaatsen, ik krijg het water niet laag genoeg, kan de bilge niet schoonmaken en dus de automatische piloot niet op de pomp zetten wat het waterniveau binnen aanvaardbare grenzen houdt. Ik begin mij ook zorgen te maken. Want; waar komt toch al dat water vandaan!?

dweilen met de kraan open

Noodreparatie om het lek te dichten

Gistermiddag. Ik zie met mijn eigen ogen het waterniveau in het voormalige visruim stijgen. Huh?? We besluiten opnieuw te gaan pompen, we krijgen het er niet uit. Het wordt donker en ik ga voor een lamp naar het voormalige bemanningsverblijf. IK HOOR WATER STROMEN! Wanneer ik wat ballast weghaal zie ik een fonteintje. Uit een naad stroomt met flinke kracht water het schip in. We waren dus letterlijk aan het dweilen met de kraan open. Ik voel paniek. Ik pak een verf houtje en druk die in de naad. Het water stopt. Nog een plankje met wat kit er over en we hebben in ieder geval voor nood de boel gerepareerd.

dweilen met de kraan open

In de machinekamer, nu met open dak. Bilge schoonmaken.

Het is tien uur. We zijn moe en besluiten de volgende morgen verder te gaan. Noodreparatie controleren, schip leegpompen, bilge schoonmaken en dan  eindelijk die vlotter er in. Slapen gaat matig. Dat ik de hele nacht de pomp van ons zwembad hoor zal we niet echt helpen.
Om half zeven wakker en naar de boot. Godzijdank, ze drijft! En, nog beter, er is geen water het schip meer binnengekomen. De noodreparatie heeft het gehouden.

Vandaag de boel leeggepompt, schoongemaakt en de vlotter geplaatst.
Kunnen we nu eindelijk verder waar we gebleven waren; het vernieuwen van het stuurhuis. Inclusief nieuwe spanten en nieuwe vloer. We hebben besloten dat het dan maar iets meer tijd moet gaan kosten. We gaan geen nieuwe Meranti stuurhut bouwen op een vloer die matig is en die op spanten staat die we niet vertrouwen.

Vloer stuurhuis CUX12

Zie de doorgezaagde spanten. De enige spant die er nog zit is in het midden gebroken.

Maar goed ook trouwens, bij het weghalen van de oude vloer bleek dat men ook hier in het verleden op bijzonder wijze te werk is gegaan. Omstreeks 1990 heeft de CUX12 een nieuwe motor gekregen. De vloerspanten heeft met destijds gewoon doorgezaagd en op een wazige manier weer aan elkaar gebakken. Daarna een jaar of 25 lekkage via het dak en dus: alles doorgezakt en de spanten die er nog wel waren gewoon doormidden gebroken.

De paniek en de stress zijn weer voorbij. We hebben er weer zin in.
Dat was deze week op momenten wel ander kan ik je zeggen….

Eén jaar CUX12

CUX12 een jaar

Het dek van de CUX12, toen het schip nog volllop in bedrijf was

Het is vandaag precies één jaar geleden dat wij de bijna 50-jaar oude garnalenkotter CUX12 kochten. Een schip met historie waar wij toekomst in zien. Een schip met achterstallig onderhoud, een schip dat veel tijd, energie en enthousiasme nodig heeft. Wat hebben we gedaan sinds die 17e augustus 2015?
Tijd voor een terugblik.

De aanschaf, eerste tocht

CUX12 een jaar

Halverwege de eerste tocht, de haven van Enkhuizen

Wanneer we een jaar geleden wisten wat we nu weten hadden we de CUX12 evengoed aangeschaft. Wat we beslist niet hadden gedaan is het schip in de toenmalige staat met ruime windkracht 6 over het IJsselmeer gevaren. Er stond een ton of 3 water aan dek, er lag een ton water in jerrycans onder het dek en er stond een paar ton water in de ruimen en machinekamer. Al voor het schip goed en wel de haven uit was lagen we al met motorpech (water in de diesel) aan de kant van een kanaal.
Het is eigenlijk een wonder dat we toen niet met het schip ten onder zijn gegaan.

De eerste klussen

Een jaar CUX12

De CUX12 aan de kade in Bolsward

Eenmaal in Bolsward aangekomen zijn we – achteraf naïef – het dek gaan schrobben. Ons niet realiserend hoeveel bende we nog uit het schip zouden halen. Alles wat aan dek stond hebben we verwijderd, en (zo dachten we) het meeste water uit het schip gepompt. Wat we niet wisten is dat het water dat in het visruim en het bemanningsverblijf stond niet naar de bilge kon lopen omdat alles verstopt zat. Na een paar weken konden we niet langer aan de werf aan het Kruiswater liggen en lag het schip tijdelijk aan de Stadsgracht van Bolsward. De grote containers zijn hier al van het dek en het meeste water is uit het schip verwijderd.

Van Bolsward naar Harlingen

Cux12

Schipper M.

We konden niet in Bolsward blijven liggen. We hadden toestemming, maar die werd later weer ingetrokken. Uiteindelijk vonden we een plek voor de winter bij Bijko in Harlingen. De tocht van Bolsward naar Harlingen was, in tegenstelling tot de eerste tocht naar Bolsward, een heerlijk uitje.
Manoeuvreren met het schip viel best mee en de motor liep als een zonnetje. Omdat we ’s morgens met lege accu’s lagen vertrokken we pas na de middag uit Bolsward. Het was nog net niet helemaal donker toen we de haven van Bijko in Harlingen bereikten.

De machinekamer

CUX12 een jaar

Allemaal overbodige apparatuur in de overvolle machinekamer. Alles is inmiddels verwijderd

In de winter is de machinekamer verlost van overbodige lieren, pompen en andere apparaten. Dit gaf de broodnodige ruimte – en overzicht – in de machinekamer. De startmotor en dynamo zijn gereviseerd en de olie en alle filters zijn vervangen. Ook de hydraulische stuurautomaat is er uit. Dat gaf een probleem want ik had er geen rekening mee gehouden dat het schip van hetzelfde hydraulische systeem afhankelijk was om überhaupt te kunnen sturen. De laatste verhuizing (een kleine 100 meter) van Bijko naar Kosik moesten we ons dan ook laten slepen. Dat leek spannender dan het feitelijk was. Het was eigenlijk best een leuk tochtje.

De stuurhut

Een jaar CUX12

De stuurhut, bijna leeg

De stuurhut is dit voorjaar leeggehaald. De vorige eigenaar had er provisorisch een bed en keuken in gebouwd. In de stuurhut was nog een aparte toiletruimte. Dit toilet was verwijderd en in deze ruimte hing nu een geiser. Al met al was de stuurhut zo vol gebouwd dat je er ‘de kont niet kon keren’en bij een beetje golfslag vlogen de loszittende onderdelen je letterlijk om de oren.

Het dak en de wanden waren slecht, het lekte en er liep kilometers bedrading die simpelweg niet meer te ontwarren was. Alle apparatuur is opgeslagen in de garage thuis en de stuurhut is klaar om opnieuw opgebouwd te worden. Op de foto rechts zie je nog de twee radiatoren van de verwarming. Deze waren aangesloten op de koeling van de motor. Ook voor in het ruim zaten er twee. Inmiddels is alles gesaneerd.

Het bemanningsverblijf en visruim

CUX12 een jaar

Het nieuwe luik met ventilator op de plek van de oude koekoek

Nadat we de oude, totaal vergane koekoek van het dek hebben gehaald en vervangen door een luik met ventilator hebben we het (voormalige) bemanningsverblijf leeggehaald. De ventilator staat dag en nacht aan zodat het schip de kans krijgt eindelijk een keer goed te drogen.

Het visruim, een houten doos bekleed met polyester, is ook verwijderd. Dat visruim liet zich niet gemakkelijk verwijderen. Het kostte ons een kleine twee weken. Bijna geen schroef liet zich nog verwijderen. Het kwam neer op grof zaag- en breekwerk. Onder het visruim zat nog een vloer van een ouder visruim. Dikke eiken planken van een meter of twee die nauwelijks te tillen waren.
Eenmaal leeg hebben we de beide ruimen schoongemaakt. Talloze emmers met een dikke drab van zand, vet, olie, schelpen en zand kwam er uit. Om water weer de kans te geven naar de bilge te lopen zijn alle daarvoor bestemde kanalen weer doorgestoken.

Ballast

Ballast CUX12

Ballast tussen de spanten in het voormalige visruim

Er is in totaal een ton of 15 aan bende van het schip gehaald. Dat betekent dat de CUX12 nu een centimeter of 50 hoger op het water ligt dan toen we haar destijds kochten. Om het schip weer wat stabiliteit te geven hebben we 2,5 ton aan ballast geplaatst in de vorm van stoeptegels. Stoeptegels zijn 30×30, tussen de spanten was het vaak 29 centimeter breed. Een kleine 100 stoeptegels moesten we derhalve op maat maken. Slijptol er op en tikkie, tikkie, tikkie met hamer en beitel. Gisteren hebben we ook deze klus afgerond en we zijn tevreden.
We hebben onszelf wel plechtig beloofd dat we de komende twee jaar geen stioeptegel meet zullen optillen…

De stuurhut, deel II

Stuurhut CUX12

De stuurhut, onze volgende uitdaging

Eindelijk is het dan zo ver! Niet meer slopen, maar opbouwen!
De komende twee weken gaan we de stuurhut vernieuwen. Een nieuw dak, nieuwe binnen- en buitenwanden. Daarna kan de nodige apparatuur weer worden geplaatst en kan het schip weer varen. De mast achter op het schip laten we er dan ook afhalen. Niet alleen komen er uiteindelijk houten masten op de CUX12, de mast achter op het schip staat ook in de weg. Hij staat tegen de stuurhut en onlosmakelijk verbonden aan het potdeksel. Ook het potdeksel zullen we (is de planning) nog dit jaar gaan vernieuwen.

We hebben ondertussen veel geïnvesteerd in het schip. Niet in geld, maar vooral in tijd. We zijn onbevangen aan de uitdaging begonnen en er zijn momenten geweest dat we ons af hebben gevraagd waar we in hemelsnaam aan begonnen zijn. We hebben er ook veel voor teruggekregen. Samen werken aan het realiseren van een droom is onbetaalbaar. En hoe ver weg het einddoel ook in de eerste maanden leek, we hebben grote stappen gemaakt. Het intensieve en energie vretende sloop- en schoonmaakwerk hebben we ondertussen gehad.

We kunnen nu eindelijk gaan bouwen!

Water, vriend en vijand

 

Koekoek CUX12

Het nieuwe luik met ventilator op de plek van de oude (vergane) koekoek

Water is vriend en vijand van een schip. Zonder water kan een schip zich niet verplaatsen. De CUX12 is een houten schip, leg haar te lang op het droge en naden worden kieren. Water is haar vriend.

Koekoek CUX12

De oude, vergane koekoek

Water is haar vriend, zolang het aan de buitenkant van de romp zit. Water in het schip wil je daarentegen niet. Niet alleen omdat water in het schip tot zinken kan leiden, maar ook omdat water (of vocht) een ware sluipmoordenaar voor hout is.

De CUX12 stond niet alleen vol water (we hebben er een paar ton uit gepompt) maar het schip is ook heel vochtig. Het visruim was een met polyester afgedichte doos tussen twee waterdichte schotten. Geen enkele ventilatie mogelijk. Het voormalige verblijf voor de bemanning

water, vriend en vijand

Totaal vergaan, de basis van de koekoek

was toegankelijk via een koekoek op het voordek dat waarschijnlijk een paar jaar niet open is geweest. Ook niet geventileerd dus. Daar krijg je schade van. Zeker wanneer er geen hardhout is gebruikt. Het hout van het visruim was rot, het hout in het bemanningsverblijf slecht en het hout waarvan de toegang tot het verblijf was gemaakt totaal vergaan. Gelukkig is het schip zelf eiken op eiken, daar is niet veel mis mee.

Afgelopen week heb ik een luik gemaakt ter vervanging van de oude toegang naar het bemanningsverblijf. In dat luik heb ik ventilator ingebouwd die – nadat we het stalen schot tussen visruim en bemanningsverblijf hebben doorgebroken – de komende tijd het hele schip eens flink zal gaan ventileren.
Vandaag hebben we de oude toegang verwijderd, een nieuw frame gemaakt en het luik geplaatst, morgen zullen we het stalen schot tussen visruim en bemanningsverblijf doorbreken.

water, vriend en vijand

M, afdichten van gaten en kieren. Morgen doorbreken we de stalen wand en kan de ventilator aan het werk.

Ondertussen heeft M. een aantal kieren en gaten (tijdelijk) dichtgemaakt. Tijdelijk, want volgend voorjaar gaat een groot deel van het dek er uit voor een dekverhoging en zullen we de boel structureel aanpakken. Het luik voor op het dek is ook geen blijvertje. Als de ventilator haar werk gedaan heeft komt hier volgend jaar een luik in met glas en zal het tevens dienst gaan doen als ontsnappingsluik.

Morgen wacht er ook nog een ander klusje. Het visruim is voor 80% verwijderd, maar er moet dus nog een stukje gesloopt worden. Geen lekker werkje, op je knieën in een warme, benauwde ruimte. Maar goed, het echte sloopwerk is bijna gedaan en voor het eerst hebben we nu eens iets toegevoegd aan het schip.

Wel een lekker gevoel trouwens, na een half jaar slopen.

Pagina 1 of 3

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén